Afrika

Afrika is een continent van grote diversiteit, culturele en economische rijkdommen, ontwikkelingen en toerisme. Afrika is echter ook een continent van tegenstellingen, armoede en waar zich gewelddadige conflicten afspelen. Door de meestal makkelijke toegang tot wapens kunnen de conflicten snel een explosief karakter krijgen en een aanzienlijke impact hebben op het dagelijkse leven van veel Afrikaanse burgers. Conflicten kunnen daarbij ook grensoverschrijdende effecten hebben. Binnen Afrika concentreert IKV Pax Christi zich hoofdzakelijk op twee regio's: de Hoorn van Afrika en het Grote Merengebied.

Hoorn van Afrika

De Hoorn van Afrika kampt al decennialang met conflicten. Conflicten waar IKV Pax Christi zich op richt betreffen de interne conflicten in Soedan en de regionale problemen omtrent het Oegandese Lord's Resistance Army (Verzetsleger van de Heer), dat actief is in zowel het Grote Merengebied als in de Hoorn van Afrika.

Veel landen in de Hoorn bevinden zich in een overgangsfase naar een democratie waardoor ze extra kwetsbaar zijn voor conflict. Bovendien spelen lokale spanningen een grote rol; vooral op het gebied van landverdeling en grensafbakening, toegang tot en (eerlijke) exploitatie van natuurlijke hulpbronnen als water, hout, olie en mineralen, en veeroof tussen (rivaliserende) nomadengroepen. Deze spanningen kunnen uitlopen op gewelddadige conflicten, doordat de toegang tot kleine en lichte wapens eenvoudig is en wapens vaak goedkoop zijn om aan te schaffen.

Daarnaast zijn er veel rebellengroepen, milities, bandieten en warlords actief in de Hoorn van Afrika. De schrijnende consequenties van conflict kunnen daarbij geïntensiveerd worden door extreme weersomstandigheden. Het gebied wordt regelmatig getroffen door droogte en overstromingen waarbij vooral de bevolking op het platteland getroffen wordt.

Het Grote Merengebied ligt in het hart van Afrika en omvat onder andere de landen DR Congo, Rwanda en Burundi. Sommige mensen rekenen ook Oeganda ertoe. Het gebied is de afgelopen 15 jaar gekenmerkt geweest door een aantal heel gewelddadige conflicten, zoals de genocide in Rwanda in 1994, maar ook de ‘Grote Congo Oorlog’ in 1996-1997 en de daarop volgende ‘Tweede Afrikaanse Oorlog’ van 1998-2003. Deze laatste oorlog werd met name uitgevochten op Congolees grondgebied, maar ook een groot aantal buurlanden was erbij betrokken, zoals Oeganda, Rwanda en Angola.

De conflicten hebben enorme aantallen slachtoffers gemaakt en de gevolgen zijn nog duidelijk merkbaar. Terwijl delen van Congo relatief stabiel zijn, blijft de situatie in het oosten erg fragiel. De oorzaken van de conflicten moeten voornamelijk worden gezocht in de strijd om toegang tot en de oneerlijke verdeling van de natuurlijke hulpbronnen (diamanten, goud, hout, land, olie etc) die in grote hoeveelheden aanwezig zijn in dit gebied. Deze strijd krijgt vervolgens snel een etnische component, omdat leiders bevolkingsgroepen tegen elkaar uitspelen. Daarnaast speelt (plaatselijke) demografische druk (overbevolking) een rol.

Als gevolg van de oorlogen zijn er nog steeds veel wapens voorhanden, die voor weinig geld worden aangeschaft. Dit maakt dat een conflict over land vrij makkelijk kan uitdraaien op een conflict, waarbij geweld gebruikt wordt.