onbemande systemen
Steeds vaker worden tijdens conflicten onbemande vliegtuigen, robots of bootjes ingezet. Met name het gebruik van drones, op afstand bestuurbare vliegtuigen, is explosief gestegen.
Vooral de Verenigde Staten maken er veel gebruik van. De naam drones is gebaseerd op het lage, zoemende geluid dat deze machines maken. Onbewapende drones bestaan al sinds de Vietnam-oorlog, maar vanaf 2001 gebruiken de VS ook bewapende versies, met name in Afghanistan en Irak. Ook Israël zet bewapende drones in voor acties in de Palestijnse gebieden. Reden genoeg om grondig te onderzoeken wat deze ontwikkeling betekent voor de veiligheid van gewone mensen. Op 19 mei presenteerde IKV Pax Christi in perscentrum Nieuwpoort het rapport ‘Onbemand maakt onbemind? Een verkenning van het debat over drones en robots in oorlogsvoering’.
Niet alleen het gebruik van onbemande bewapende vliegtuigen neemt toe. Er bestaan al bewapende, op afstand bestuurbare schepen en voertuigen. Tot nu toe zetten alleen Israël, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië bewapende onbemande systemen in, maar het aantal landen dat geïnteresseerd is in deze technologie neemt toe. Dit betekent dat oorlog steeds meer op afstand gaat plaatsvinden. Het is de vraag wat dit betekent voor de veiligheid van de burgers in gebieden waar deze robots rondvliegen, varen of rijden. In enkele gevallen hebben robots een heel duidelijk voordeel. Bijvoorbeeld bij het onschadelijke maken van explosieven. Ook kunnen drones makkelijker informatie verzamelen over de plaats waar zich burgers bevinden en dat kan helpen bij het beschermen van deze mensen. In het rapport wijst IKV Pax Christi ook op de bezwaren, van met name bewapende robots. Zo is het de vraag of de piloten, die drones vanuit een basis ver weg besturen, wel beslissingen over leven of dood kunnen nemen. Ook is het risico groot dat het voor deze piloten wel heel gemakkelijk wordt om te doden. En kunnen robots ooit bijdragen aan vrede? Of blijven daarvoor uiteindelijk toch grondtroepen nodig?
En Nederland? De Nederlandse krijgsmacht gebruikt tot nog toe alleen onbewapende onbemande systemen. Bij de aanstaande bezuinigingsronde kiest Hillen er voor om juist in drones te investeren: Defensie koopt een viertal Amerikaanse drones. Het lijkt er op dat het zal gaan om onbewapende drones,maar uit gelekte berichten van de Amerikaanse ambassade in Den Haag blijkt dat de krijgsmacht ook geprobeerd heeft bewapende drones van de VS te kopen. Ook werken Nederlandse bedrijven mee aan de productie van onbemande systemen. Het is belangrijk te beseffen dat het hier niet om een ‘logische ontwikkeling’ gaat: onbemande oorlogsvoering heeft vergaande gevolgen en roept zwaarwegende ethische vragen op. Tijd voor debat.
Het rapport vindt u hier.
Heeft u vragen, of wilt u reageren? Neem dan contact op.
|
