Achtergrond

Wat doen clusterbommen?

• Clusterbommen doden en verwonden onschuldige burgers tijdens gebruik omdat ze zonder onderscheid explosieven over een zeer groot gebied verspreiden.
• Omdat veel van de submunitie niet direct ontploft, blijven grote hoeveelheden liggen. Dit vormt, net als bij landmijnen, een levensbedreiging voor iedereen in dat gebied.
• Deze wapens doden en verwonden mensen die hun leven willen heropbouwen na een conflict. Ze weerhouden mensen ervan hun land te gebruiken en deze dreiging duurt decennia voort.
• Niet-geëxplodeerde submunitie kan erg bewegingsgevoelig zijn en moet ter plaatse worden vernietigd, wat het bijzonder moeilijk maakt voor ontruimingsteams. 
• De kleine omvang en aparte vorm van submunitie maakt ze bijzonder interessant voor kinderen, die een groot deel uitmaken van het aantal slachtoffers.

WAT GEBEURT ER INTERNATIONAAL?

Ondanks sterke steun voor onderhandelingen over een nieuw verdrag voor clusterbommen tussen 30 landen, intens lobbywerk door actiegroepen en vijf jaar discussiëren, lukte het de VN Conventie van Conventionele Wapens (CCW) in november 2006 niet tot een slotsom te komen om het onderwerp afdoende te behandelen. De standpunten van de verschillende landen lagen te ver uiteen, en daarom werd door een groep landen besloten om buiten de CCW een verdrag te sluiten: de Conventie over Cluster Munitie. Onderhandelingen over clustermunitie worden ondanks dat tot op vandaag de dag nog wel gevoerd binnen de CCW. Een compleet overzicht van wat er zich internationaal afspeelt is hier te vinden.

WAT DOET NEDERLAND?

Lange tijd speelde Nederland een weinig constructieve rol in het Oslo proces. Publieke en politieke druk (o.a. een motie die in mei 2008 met meerderheid van stemmen werd aangenomen en de Nederlandse regering opriep om voor een zo sterk mogelijk verdrag te gaan) brachten de regering echter in beweging. Nederland omarmde dezelfde maand nog het nieuwe verdrag tegen clustermunitie. Toen het verdrag in december 2008 geopend werd voor ondertekening zette ook Nederland haar handtekening onder de Conventie over Cluster Munitie (CCM).   Het ratificatieproces werd in februari 2011 voltooid. Zes maanden later, op 1 augustus 2011, trad het verdrag officieel inwerking voor Nederland en werd het volledig rechtsgeldig.   Een compleet overzicht van wat er zich in Nederland afspeelt is hier te vinden.